Almanac: Na Lusan a dh’itheas feòil

Le Fañch Bihan-Gallic

Bidh a’ mhòinteach làn de na flùraichean beaga as t-samhradh, agus chithear dathan gu leòr ann, gu h-àraidh san Ògmhios agus san Iuchair. Tha dà ghnè annasach a’ nochdadh am measg na lusan as inntinniche sa sgìre, is iad ag ithe fiolanan – cuileagan nam measg, buidheachas dhan Tì! ’S iomadh duine a chreideas gur e rud tropaigeach a tha san nàdar de lus, ach chan e: Fàsaidh iad far a bheil an talamh searbh is far a bheil gainnead de bhiadh dha na lusan. ’S ann le bhith ag ithe feòil a gheibh na lusan sin an stuth a tha a dhìth orra on talamh.

Lus-na-feàrnaich | Bròg-na-cuthaige

Tha bròg-na-cuthaige (no spòg-na-cuthaige, a-rèir cò ris a bhruidhneas sibh) car coltach ri rionnag ghorm is fàsaidh i ann am buidhnean beaga. Thèid biastagan an sàs sna duilleagan tiugha aca, far an tèid an glacadh. Fàsaidh flùr àlainn, purpaidh air bròg-na-cuthaige san Ògmhios, ach cha bhi e ann fada – ’s gann gum faic sibh flùr san Iuchair tuilleadh.

Tha coltas fada nas neònaiche air an dara lus: Lus-na-feàrnaich. Gabhaidh cuid eile ròs-an-t-solais, driùchd a’ mhonaidh, is fada a bharrachd air-san – chan eil fhios agam fhathast gu dè na facail Hearach a th’ air, ach tha mi an dòchas an lorg gun dàil (ma tha fios agaibhse, nach leig sibh fios thugam!). Co-dhiù no co-dheth, tha corragan beaga aca làn de ghlaodh air a thèid biastagan an glacadh. Mar as motha a dh’fheuchas a’ bhiastag teicheadh, ’s ann as motha de na corragan a thèid an stiogadh oirre, gus an tèid a mhùchadh uile gu lèir. Obh obh!

The North Harris Trust, Tigh an Urrais, Tarbert, Isle of Harris HS3 3DB

www.north-harris.org

ranger@north-harris.org